तिकीट कलेक्टर' टिळक?

मित्रांनो, मला सांगा, जर आजच्या काळातला एखादा मोठा नेता किंवा सुपरस्टार तुम्हाला थिएटरच्या दारावर तिकीट चेक करताना दिसला, तर तुम्हाला काय वाटेल? हे तर शक्यच नाही, बरोबर ना? पण १८८० साली पुण्यात हा चमत्कार झाला होता. विषय असा होता की, त्या काळी किर्लोस्कर संगीत नाटक मंडळी नवीनच पुण्यात आली होती. त्यांची नाटके म्हणजे एकदम भारी, पण त्यांना लोकांचा सपोर्ट मिळवून देणं गरजेचं होतं. शाकुंतल आणि सौभद्र सारखी क्लासिक नाटके त्यांनी आणली होती. पण नाटकाला गर्दी खेचायची आणि त्याच वेळी तिथे शिस्त लावायची, हे काम सोपं नव्हतं. कोणातरी वजनदार माणसाची तिथे गरज होती. आणि तिथे एन्ट्री झाली लोकमान्य टिळकांची! त्या दिवशी नाटकाच्या प्रयोगाला तुफान गर्दी जमली होती. लोक आत जायला धडपडत होते. पण दारावर उभं राहून, लोकांच्या हातातली तिकीटं तपासून, त्यांना शिस्तीत आत सोडण्याचं काम कोण करत होतं माहितीय? खुद्द लोकमान्य टिळक आणि त्यांचे मित्र आगरकर! विचार करा, ज्या माणसाच्या शब्दाने ब्रिटीश सरकार हबकायचं, तो माणूस एका नाटकाच्या दारावर उभा राहून साध्या स्वयंसेवकासारखं काम करत होता. लोकांनी विचारलं, अहो टिळक, हे काय? तुम्ही इथे दारावर? तेव्हा टिळकांनी जे करून दाखवलं, त्यातून एकच मेसेज गेला. आपली कला आणि आपली संस्कृती जपायची असेल, तर नुसती भाषणं देऊन चालत नाही. तिथे स्वतः राबावं लागतं. कुठलंही काम हलकं नसतं. त्यांनी त्या नाटक कंपनीला नुसता पैसा नाही दिला, तर स्वतःचा वेळ आणि कष्ट देऊन त्या कलेला एक मोठं स्टेटस मिळवून दिलं. स्वतःचा इगो बाजूला ठेवून, आपल्या लोकांसाठी आणि संस्कृतीसाठी जो माणूस गेटकीपर सुद्धा बनू शकतो, तोच खरा लोकमान्य होतो. हेच त्यांचं खरं मोठेपण!