सरकारचे डोके ठिकाणावर आहे काय?

एखाद्या अत्यंत भयंकर, शक्तिशाली आणि क्रूर सरकारला उघडपणे शिव्या देण्याची हिंमत आजच्या काळात कोणी करेल का? एखाद्या साध्या पोलिसाची गाडी जरी समोर आली तरी आपली बोबडी वळते. पण मित्रांनो, अठराशे सत्त्याण्णव साली लोकमान्य टिळकांनी आपल्या लेखणीतून जे काही भयंकर वादळ निर्माण केले होते, ते वाचून आजच्या कोणत्याही मोठ्या लेखकाला घाम फुटेल! पुण्यात त्यावेळी 'प्लेग' नावाच्या आजाराने मृत्यूचे भयंकर थैमान घातले होते. आणि त्याहीपेक्षा भयंकर होता तो ब्रिटिशांचा एक क्रूर अधिकारी, ज्याचे नाव होते 'वॉल्टर रँड'. या रँड साहेबाने आणि त्याच्या गोऱ्या सैनिकांनी पुण्यातल्या घराघरांमध्ये घुसून लोकांचा अतोनात छळ सुरू केला होता. आजारी लोकांना ओढून बाहेर काढणे, घरातील सामानाची तोडफोड करणे असे भयंकर प्रकार सुरू होते. या अन्यायाचा बदला घेण्यासाठी चापेकर बंधूंनी त्या रँड साहेबाची पुण्याच्या रस्त्यावर थेट गोळ्या घालून हत्या केली! या घटनेनंतर तर ब्रिटिश सरकार अक्षरशः पिसाळलेल्या कुत्र्यासारखे वागू लागले. त्यांनी पुण्यात दहशत निर्माण केली आणि निर्दोष लोकांना विनाकारण तुरुंगात टाकायला सुरुवात केली. सगळे मोठे नेते आणि लोक भीतीने घरात लपून बसले होते. पण लोकमान्य टिळकांच्या नसानसात रागाचा ज्वालामुखी उसळत होता! ते थेट आपल्या 'केसरी' वर्तमानपत्राच्या कार्यालयात गेले आणि त्यांनी आपल्या हातातली धारदार लेखणी उचलली. त्या रात्री त्यांनी ब्रिटिश सरकारला थेट आव्हान देणारा एक ऐतिहासिक आणि जळजळीत अग्रलेख लिहिला. आणि त्या लेखाचे शीर्षक काय होते? सरकारचे डोके ठिकाणावर आहे काय?" बापरे! हे शीर्षक वाचूनच इंग्रज अधिकाऱ्यांच्या पायाखालची जमीन सरकली होती. जगातल्या सर्वात मोठ्या आणि अजिंक्य समजल्या जाणाऱ्या ब्रिटिश साम्राज्याला एका भारतीय माणसाने त्यांच्याच डोळ्यात डोळे घालून विचारले होते की तुम्ही वेडे झाला आहात का? मित्रांनो, या एका वाक्यानं संपूर्ण हिंदुस्थानातल्या तरुणांच्या अंगात स्वातंत्र्याची आणि निडरतेची आग पेटवली. जो नेता संकटाच्या वेळी रडत बसत नाही, तर साक्षात मरणाच्या जबड्यात हात घालून शत्रूची कॉलर पकडतो, तोच खरा 'हिरो' असतो... "