विधानसभेच्या अध्यक्षांवर पेपरवेट फेकणारा आमदार, तुरुंगातून निवडणूक जिंकणारा नेता, काँग्रेसच्या दिग्गज मंत्र्यांना थेट आव्हान देणारा राजकारणी आणि स्वतंत्र विदर्भासाठी आयुष्यभर लढणारा ‘विदर्भाचा शेर’ म्हणजे जांबुवंतराव धोटे. त्यांच्या राजकीय कारकिर्दीत अनेक धक्कादायक आणि रंजक किस्से घडले. 1964 मध्ये विधानसभेच्या अध्यक्षांवर पेपरवेट फेकल्यानंतर त्यांचं सदस्यत्व रद्द झालं; मात्र तुरुंगात असतानाही जनतेने त्यांना पुन्हा निवडून दिलं. बाळासाहेब ठाकरे आणि नामदेव ढसाळ यांच्यासोबतचं त्यांचं राजकीय नातंही विशेष चर्चेत राहिलं. स्वतंत्र विदर्भाचा मुद्दा त्यांनी अखेरपर्यंत लावून धरला. त्यांच्या बंडखोर राजकारणाची, संघर्षाची आणि राजकीय प्रवासाची ही कहाणी.
KEYWORDS : Political podcast, Marathi politics, Indian politics, Rajkaran discussions, Maharashtra political updates, Jambuwantrao Dhote, Jambuwantrao Dhote History, Vidarbha Politics, Vidarbha Tiger, Maharashtra Politics, Jambuwantrao Dhote Biography, Maharashtra Political History, Balasaheb Thackeray, Forward Bloc, Separate Vidarbha
[00:00:01] महाराष्टाचा राजकरणात, असे किस्से भार कमी नेतेंचा वाटेला आले अस्तील, पन जाम्बु अंत्राव धोटे यांचा व्यक्तिमत्वच अस होता, रक्तात जबंडखोरी, अन्याया विरोधात थेट मैदानात उतरनेची तैयरी, आणी सत्ता धर्यानना जाब वि�
[00:00:21] जाईचा विधर्भाचा शेर मनून, पन हाँ शेर नेमका इतका आक्रमक कसा जाला, आणी विधान सबेत आसा काय प्रसंग घडला, कि त्याननी थेट अध्यक्षांचा दिशेने पेपरवेट फेकला, पहुया सरकार नामाचा आच्चा राजकारन पोड़कास मुदे
[00:00:39] चांबुवन बापुरावजी धोटे, यांचा जन्म नव जू नेकोणिश्यत 37 रोजी, यवत माल जिल्ल्यातील अंतरगावेथे जला, लहान पणा पासुनाच तैनचा स्वभावात एक वेगली सिरगोती, कुस्ती, बॉक्सिंग आणी व्याय माचे आवड असलेले धो�
[00:00:56] युअश्यत माल जिल्ली धोरा, युए जन्म नेक, व्यक्तिमत वात ली आक्रमकता, उडरे तैनचा राजकारणता ही दिसली, माल जिल्ली सब्सक्रावेथे जलले, युए प्णिशीमत दियले अंतरगावेथे जली पीटा युषदे लें, आखेर माल्यावेक गोण्हे �
[00:01:26] प्रश्न त्यान्ना स्वस्थ बसु देत नवते। शेवती त्याननी नोकरीचा राजिना मादिला आणी पूर्णवेल समाज कारणात उतरन्याचा निर्णाय गेतला। 11.1960 मदे अउग्या 24 वर्षांचा धोटेननी यवत माल नगर परिशदेची निवणुक लड़वली समोर कॉंग्रेस से मातब्बर नेते जवाहरलाल दरडा।
[00:01:47] एका बाजुला सत्ता आणी राजकिय ताकद तर दुसर्या बाजुला उन्ती ही राजकिय पार्षव भूमी नसलेला तरून जांबु अंतराओ पन ट्यानी घरोगरी जाउन प्रचार केला आणी निकाल लागला तेमा सग्यान नाज धत्ता पसला। जांबु अंतराओ धोटे नी दरडांचा पराभव केला। नगर सेवक जाल्यान अंतर त्यानी दलीत, अदिवासी, शेत मजूर आणी कष्टकर्यांचे प्रश्ण हाता धेतले।
[00:02:14] यवत माल मधील दलीत वस्त्यान मधे गुंडांचा त्रास वाडलावता। महिलांची छेडचाड, लुटा-लुट, अशा घटना होतो त्या। पैलवान और बॉक्सर असलेले धोटे स्वताहा त्या वस्त्यान मधे उतरले आणी गुंडांणा रोखल। त्या मुले लोकाननी त्याना प्रेमाने नाव दिल भाव। आणी पुढे संपूर्ण विदर्भात ते भाव मनुनस ओलखले जाव लागले।
[00:02:39] चांबु अंत्राव धोटेंचा खरा राजकिया जलवा सुरू जला एकोनी शेब बासस्थ मदे। यवत माल विधान सवा मतदार संगातून त्यानी अपक्ष मनुन निवण्णुक लडवली। कॉंग्रेस चा उमेद्वारा विरोधात त्यानी पाई फिरून प्रचार केला। लोकान चा खरात गेले, लोकान मधे मिसले आणी निकाल लागला। धोटे महाराष्टातील सर्वात तरुन आमदार मनून विधान सवेत पोसले।
[00:03:05] पन विधान सवेचा भिंतीत प्रवेश केला, मनून त्यानचा बंडखोर स्वभाव कै बदलला नाई। पुलड एकोनिष्याच चाउसेष्ट मधे तो स्वभाव एका अभूत पूर्व घटनेतून समोराला। विधी मंडलाच कामकाच सुरू होता। विधर्भाचे प्रश्ट्न आणी कामगारांचे मुद्डे माण्या साथी धोटेन ना बोलाईचो होता। मात्र त्यानना बोल्नेची संधी मिलत नवती।
[00:03:29] विधान सबा अध्यक्ष, बालासा भरदे, यानी वारमवार त्यानना बोल्नेची संधी नाकारल्याच या कथनात सांगितला आहे। धोटेंचा संताप वाडला आणे आचानक त्यानी समुर्चा टेबल वर्चा जड पेपरवेट उचलला, तु थेट अध्यक्षांचा दिशेने फेकून मारला। विधान सबेत एकच खलवर उडाली, या घटने नंतर धोटेंचा सदस्यत्व रद्ध करन्याताल।
[00:03:56] ट्याना अटक जाली आणी तुरूंगात जावलागल, पंखरी गम्मत इथेचैं। धोटे तुरूंगात होते आणी तैंचा मतदार संगात पोट निवडनूग जाहिर जाली। समर्थकानी हातात बेडया आणी तुरूंगात असलेल्या धोटेंची पोस्टर्सलाउन प्रचार सुरूकेला। जनतेने ही आपलयान नेत्याला साथ दिली। तुरूंगात अस्ताना ही जांबुवंत्राव धोटे पुन्हा निवडुनाले।
[00:04:21] कॉंग्रेस उमेद्वाराचा 8000 अधिक मतानी पराभव चाला। विधान सबेत परतल्यान अंतर धोटेंची सत्ताधार्यानाट ठंकाउन सांगितल। जा जांबुवंत्राचा सदस्यत्व तुमी पाशवी बहुमताचा जोरावर रद्द केलत। तोच हा जांबुवंत्र धोटे, जन तेने मला पुन्हा निवडुन्दिलाए। अणि याज खटने नंतर महराश्राचा राजकिय वर्टुलात एक किस्सा प्रसिद्ध साला।
[00:04:50] विधान सबेचा टेबल वर्चा पेपरवेट थायमचा गायब छाला। जाचा हातून पेपरवेट थेट अध्यक्षांचा दिशेने केल, त्यान अंतर पुन्हा आशी वेल येव नए, मनुन पेपरवेट स्ठेव लगिले नाईद। आशी या कथना तील आठवना है। पन धोटेंची बंडखोरी एवड्यावर थामली नाई, ते नेताजी सुभाश्चंद्र बोस हैंचा फोवर्ड ब्लोक मधे गेले आणी विदर्भाद पक्षाचा मजबूत संगटान उबकेले।
[00:05:18] एकोणीश्य एकात्तर मधे ते नाकपूर मधून खासदार चाले। एकोणीश्य बहात्तर चा विदान सवा निवड्नुकीत त्यानी कॉंग्रेस्चा तीन दिग्जानना थेट आउहां दिल। मुख्यमंत्री वसंत्राव नाइक, अर्थमंत्री नरेंद्र तिलके आणी कामगार मंत्री बैरिस्टर शेष्राव वान्खेडे। त्यावेई धोटे नी घोषणा केली होती या निवड्नुकीत कमित कमी एक मंत्री तरीमी खाईनाच।
[00:05:47] मुख्यमंत्री वसंत्राव नाइकानना पतरकाराणनी विचारल, धोटे एक मंत्री खाणा मंतात, तुम्चकाय? नाइकान्च मिश्किल उत्तरोत, धोटे मंत्री खाणा मंनाले हे, मुख्यमंत्री नाइ, उसद मधे नाइकाननी धोटेंच डिपोजिट जपतो होईल, अस
[00:06:35] भाकित केल और ते खर ठरला। शिवसेनेचा टाइगर बालासाहिब ठाकरे और दलितांचा पैंथर नामदेव धसाल। महराष्टाचा राजकारानातील ये अनोख दुरुष्य होत। बालासाहिबान सोबत्चा आणखी एक किस्सा ही तितकाज प्रसिद्धा आहे। बालासाहिब सिग्रेट ओड़तोते। धोटेनना सिग्रेटचा प्रचंड तितकारा। त्यानी बालासाहिबानना सिग्रेट विजवायला सांगीतली। आणी बालासाहिबाननी ती विजवली।
[00:07:04] नंतर 1220 हा किस्सा सांगताना स्पष्ट केल की धोटेनी त्याना आदेश दिला नवता तर विननती केली उती अणि आपन त्या विननतीचा मान ठेवला उडे धोटे इंदीरा गांधींचा कॉंग्रेस सोबत केले फोवर्ड ब्लोक चे अनेक आमदार त्यांचा प्रभावा मुले निवडु नाले महाराश्ट्रात कॉंग्रेस्ट सरकार स्थापन करने साथी ही त्यानी मध्यस्ति केली
[00:07:30] पन त्यांचा एकच प्रमुक मुद्दा होता स्वतंत्र विदर्भ या मागनी वर ठोस पावल पडली नहीत अस वाटल्यान अंतर त्यानी कॉंग्रेस्ची साथ सोडली उडे त्यानी जागो नावाचा चित्रपट ही बनावला स्वताहा अभिनाय केला मातर चित्रपट अपयशी ठरला आणी त्यानचा राजकिय लोक प्रियतेवर ही याचा परिणाम जाला पक्ष बदल्ले काल बदल्ला पन एक गोष्ट शेवट परिंत कायम राईली
[00:07:59] स्वतंत्र विदर्भाची मागनी अखेरचा काला तही त्यानी विदर्भाचा हक्का साथी पदयात्रा काडली अठरा फेबरुवारी 2017 रोजी यवत मालमधे वयाचा सत्यांशुवय वर्षी त्यांचा निधन चला जाम्बू अंत्राव धोटे मंजे सत्यला न घबरना रानेता तुरूंगा जाउनही निवणुग जिंक्ला रानेता मुख्य मंत्रयानना थेट आउहां देनारा नेता
[00:08:28] आणि विधान सबेचा अध्यक्षानवर पेपर वेट फेकले नंतर या पेपर वेटलाच विधान सबेचुन हद्दपार करनारा विधर्भाचा शेर इस होती जाम्बुवंत्राव धोटेंगची बंडखोर राजकिय कहाणी तुम्हाला हे पॉर्कास कसवाटल ये आमाला कमेंड करून नक्की सांगा आणि सरकार नमाला लाइक सब्स्क्राइब करायला विशरू नका