टिळकांचा 'पोस्ट-मॉर्टम' क्लास?

"बापरे! हे काय चाललंय?" काशीबाईंनी जेव्हा टिळकांच्या खोलीत डोकावलं, तेव्हा त्यांचं अंग शहारलं. समोरचं दृश्यच तसं होतं. टिळकांच्या टेबलावर चक्क एका बैलाचं हृदय आणि डोळे पडले होते! आणि टिळक हातात सुरी घेऊन ते कापत होते. तुम्हाला वाटेल टिळक डॉक्टर बनले होते का? नाही! किस्सा असा होता की, टिळकांना त्यांच्या 'केसरी' वर्तमानपत्रात शरीरशास्त्र म्हणजे 'Anatomy' वर एक लेख लिहायचा होता. आता साध्या माणसाने काय केलं असतं? चार पुस्तकं वाचली असती आणि लेख लिहिला असता. पण टिळक म्हणजे 'डिटेलिंग' चे बादशाह! त्यांना 'वरवरचं' ज्ञान मान्य नव्हतं. त्यांनी बाजारातून मुद्दाम बैलाचं हृदय आणि डोळे मागवले. ते स्वतःच्या खोलीत आणले आणि 'डिसेक्ट' करायला सुरुवात केली. हृदयाचे कप्पे कसे असतात, झडपा कशा असतात, डोळ्याच्या आतली रचना कशी असते, हे त्यांनी स्वतः कापून बघितलं. काशीबाईंना धक्का बसलेला पाहून ते शांतपणे म्हणाले, "अगं, जर मला यशस्वी संपादक व्हायचं असेल, तर मी ज्या विषयावर लिहितोय, त्याची मला १००% खात्रीलायक माहिती पाहिजे. नुसती पुस्तकी माहिती काय कामाची?" बघा, याला म्हणतात 'डेडिकेशन'! राजकारणातला माणूस असूनही, विज्ञानातला अवघड विषय समजून घेण्यासाठी त्यांनी स्वतः प्रयोगशाळा उभी केली. आपण आज फॉरवर्डेड मेसेजवर विश्वास ठेवतो, पण टिळक स्वतः खात्री केल्याशिवाय एक शब्दही लिहित नसत. म्हणूनच त्यांचे शब्द लोकांच्या काळजाला भिडायचे...