मुलींना दिलेलं 'कडक' चॅलेंज आणि इंग्रजीचा नाद!

आजच्या काळात आपण बघतो की, जो माणूस फाडफाड इंग्रजी बोलतो, एकदम स्टायलिश आणि ब्रँडेड विदेशी कपडे घालतो, त्यालाच आपण जगातला सर्वात 'स्मार्ट' आणि 'मॉडर्न' माणूस समजतो. आपल्याला आपली मातृभाषा बोलण्याची किंवा आपले पारंपरिक कपडे घालण्याची कधीकधी लाज वाटते. पण शंभर वर्षांपूर्वी लोकमान्य टिळकांनी स्वतःच्याच मुलीला या विषयावर जो एक जबरदस्त धडा शिकवला होता, तो ऐकून तुमचे डोळे नक्कीच उघडतील! त्या काळात मुलींना शाळेत पाठवणं किंवा त्यांना शिक्षण देणं हे खूप दुर्मिळ आणि धाडसाचं काम होतं. पण टिळक हे अत्यंत पुढारलेल्या विचारांचे होते. त्यांनी आपल्या मुलीला, म्हणजे ताईला, अतिशय प्रेमाने शाळेत घातलं होतं. काही दिवसांनी ताईला इंग्रजी भाषेचा आणि युरोपियन जीवनशैलीचा प्रचंड आकर्षण वाटू लागलं. ती घरी आली आणि अत्यंत आत्मविश्वासाने टिळकांना म्हणाली, 'दादा, मला आता हे कंटाळवाणे गणित आणि अवघड संस्कृतचे श्लोक नाही शिकायचे! मला आता फक्त इंग्रजी भाषा शिकायची आहे. आणि मला हे आपले साधे कपडे सुद्धा नकोत, मला विलायती लोकांसारखे भारी कपडे घालायचे आहेत!' आता कोणत्याही सामान्य बापाला वाटलं असतं की आपली मुलगी किती 'फॉरवर्ड' विचार करतेय. पण टिळक म्हणजे विचारांचा पक्का पाया असलेला माणूस! त्यांनी हातातील लेखणी खाली ठेवली आणि अत्यंत गंभीर पण शांत आवाजात ते आपल्या मुलीला म्हणाले, 'बाळा, इंग्रजी भाषा शिकण्याला माझा अजिबात विरोध नाही. पण स्वतःच्या घराचा पाया कच्चा ठेवून, दुसऱ्याच्या घरावर मजला बांधण्यात काहीच शहाणपण नसतं! तू एक भारतीय मुलगी आहेस. जोपर्यंत तुला स्वतःची संस्कृती, स्वतःची भाषा आणि अवघड गणितासारखे विषय पक्के समजत नाहीत, तोपर्यंत नुसती विदेशी भाषा शिकून तू काय तीर मारणार आहेस? आधी स्वतःच्या मुळांशी घट्ट जोडलेली राहा!' आणि कपड्यांबद्दल तर त्यांनी तिला अर्थशास्त्राचा एक भयंकर मोठा धडाच दिला. ते म्हणाले, 'जेव्हा तू एक विदेशी कापड विकत घेतेस, तेव्हा तू फक्त कपडा घेत नाहीस, तर तू तुझ्याच देशातल्या गरीब विणकराच्या तोंडचा घास काढून तो लंडनच्या श्रीमंत व्यापाऱ्यांच्या खिशात टाकतेस! हे पाप मी माझ्या घरात तरी होऊ देणार नाही!' मित्रांनो, काय क्लिअर 'व्हिजन' होतं त्या माणसाचं! खरा 'स्वॅग' म्हणजे दुसऱ्याची आंधळेपणाने कॉपी करणं नाही, तर स्वतःच्या मातीचा आणि संस्कृतीचा अभिमान बाळगून मग संपूर्ण जगाशी स्पर्धा करणं होय. टिळकांना आपल्या देशातली तरुण पिढी 'वेस्टर्न' नको होती, तर ती खऱ्या अर्थाने 'ग्लोबल' आणि तरीही 'इंडियन' हवी होती...