गंगापूर स्टेशनवरचा तो 'कडक' हुकूम!
Lokmanya Tilak KisseSeptember 01, 202600:02:54

गंगापूर स्टेशनवरचा तो 'कडक' हुकूम!

"मित्रांनो, विचार करा की तुम्ही आपल्या जीवलग मित्रांसोबत एका लांबच्या प्रवासाला निघाला आहात. रस्त्यात भूक लागल्यावर तुम्ही एका हॉटेलवर गाडी थांबवता. तिथे गेल्यावर काही जण आरामात अंघोळ करायचे प्लॅन करतात, काही जण मेन्यू कार्ड बघून पंचपक्वान्नांची ऑर्डर देतात, तर काही जण तासनतास मोबाईल स्क्रोल करत टाईमपास करतात. अशा वेळी जर गाडीचा लीडर लष्करी शिस्तीचा असेल, तर तो नक्कीच ओरडेल, बरोबर ना? लोकमान्य टिळकांचा असाच एक कडक आणि शिस्तप्रिय अवतार त्यांच्या सहकाऱ्यांना एका प्रवासादरम्यान पाहायला मिळाला होता. ही गोष्ट आहे जेव्हा लोकमान्य टिळक आणि त्यांचे सहकारी रेल्वेने 'अमृतसर काँग्रेस' च्या ऐतिहासिक अधिवेशनासाठी निघाले होते. त्यांच्या प्रवासासाठी एक विशेष ट्रेन बुक करण्यात आली होती. प्रवास खूप लांबचा होता आणि गाडी अनेक लहान-मोठ्या स्टेशनवर थांबत पुढे जात होती. उन्हाळ्याचे दिवस असल्याने प्रवाशांचे हाल होत होते. गाडी धावत धावत शेवटी 'गंगापूर' नावाच्या एका मोठ्या स्टेशनवर पोहोचली. तिथे गाडी जेवण आणि अंघोळीसाठी काही काळ थांबणार होती. स्टेशनवर गाडी थांबताच, गाडीतील सर्व मोठे वकील, श्रीमंत व्यापारी आणि नेते हौसेने खाली उतरले. कोणी अंघोळीसाठी पाण्याच्या नळाकडे पळू लागले, तर कोणी आरामात जेवणाची ताटं मागवून चवीने खात बसले. त्यांना वाटले की गाडी तर आपलीच आहे, ती कुठे पळून येणार नाही! पण लोकमान्य टिळकांचे लक्ष वेळेकडे होते. त्यांना देशाच्या कामात एक सेकंदाचाही उशीर झालेला अजिबात सहन होत नसे. जेव्हा त्यांनी पाहिले की त्यांचे सहकारी अगदी आरामात वेळ वाया घालवत आहेत, तेव्हा त्या सिंहाचा पारा चढला! टिळकांनी गाडीच्या दारात उभे राहून स्टेशन दुमदुमून सोडणारा एक कडक आणि लष्करी हुकूम सोडला! ते अत्यंत गंभीर आवाजात गरजले, 'कोणीही अंघोळीच्या आणि भारी जेवणाच्या नादाला लागून वेळ वाया घालवू नका! आपल्याला देशाच्या अत्यंत महत्त्वाच्या कामासाठी पोहोचायचे आहे. मला फक्त अर्ध्या तासाच्या आत प्रत्येक जण आपल्या जागेवर बसलेला पाहिजे! जो वेळेवर येणार नाही, त्याची गाडी सुटेल!' मित्रांनो, तो आवाज ऐकून तिथल्या वकिलांची आणि बड्या नेत्यांची अशी काही पळापळ झाली की विचारू नका! रावबहादूर चिंतामणराव वैद्य यांच्यासारखे अतिशय प्रतिष्ठित आणि मोठे नेते सुद्धा हातातले जेवणाचे डबे आणि कपडे घेऊन भीतीने धावत पळत गाडीत येऊन बसले! लोकमान्यांची हीच ती कडक वेळेची शिस्त होती, जिच्या जोरावर त्यांनी स्वतःच्या संपूर्ण आयुष्यात कधीही कोणत्याही कामात उशीर केला नाही. वेळेला महत्त्व देणारा माणूसच जगाचा लीडर बनू शकतो, हाच धडा त्यांनी आपल्या कृतीतून घालून दिला... "
"मित्रांनो, विचार करा की तुम्ही आपल्या जीवलग मित्रांसोबत एका लांबच्या प्रवासाला निघाला आहात. रस्त्यात भूक लागल्यावर तुम्ही एका हॉटेलवर गाडी थांबवता. तिथे गेल्यावर काही जण आरामात अंघोळ करायचे प्लॅन करतात, काही जण मेन्यू कार्ड बघून पंचपक्वान्नांची ऑर्डर देतात, तर काही जण तासनतास मोबाईल स्क्रोल करत टाईमपास करतात. अशा वेळी जर गाडीचा लीडर लष्करी शिस्तीचा असेल, तर तो नक्कीच ओरडेल, बरोबर ना? लोकमान्य टिळकांचा असाच एक कडक आणि शिस्तप्रिय अवतार त्यांच्या सहकाऱ्यांना एका प्रवासादरम्यान पाहायला मिळाला होता. ही गोष्ट आहे जेव्हा लोकमान्य टिळक आणि त्यांचे सहकारी रेल्वेने 'अमृतसर काँग्रेस' च्या ऐतिहासिक अधिवेशनासाठी निघाले होते. त्यांच्या प्रवासासाठी एक विशेष ट्रेन बुक करण्यात आली होती. प्रवास खूप लांबचा होता आणि गाडी अनेक लहान-मोठ्या स्टेशनवर थांबत पुढे जात होती. उन्हाळ्याचे दिवस असल्याने प्रवाशांचे हाल होत होते. गाडी धावत धावत शेवटी 'गंगापूर' नावाच्या एका मोठ्या स्टेशनवर पोहोचली. तिथे गाडी जेवण आणि अंघोळीसाठी काही काळ थांबणार होती. स्टेशनवर गाडी थांबताच, गाडीतील सर्व मोठे वकील, श्रीमंत व्यापारी आणि नेते हौसेने खाली उतरले. कोणी अंघोळीसाठी पाण्याच्या नळाकडे पळू लागले, तर कोणी आरामात जेवणाची ताटं मागवून चवीने खात बसले. त्यांना वाटले की गाडी तर आपलीच आहे, ती कुठे पळून येणार नाही! पण लोकमान्य टिळकांचे लक्ष वेळेकडे होते. त्यांना देशाच्या कामात एक सेकंदाचाही उशीर झालेला अजिबात सहन होत नसे. जेव्हा त्यांनी पाहिले की त्यांचे सहकारी अगदी आरामात वेळ वाया घालवत आहेत, तेव्हा त्या सिंहाचा पारा चढला! टिळकांनी गाडीच्या दारात उभे राहून स्टेशन दुमदुमून सोडणारा एक कडक आणि लष्करी हुकूम सोडला! ते अत्यंत गंभीर आवाजात गरजले, 'कोणीही अंघोळीच्या आणि भारी जेवणाच्या नादाला लागून वेळ वाया घालवू नका! आपल्याला देशाच्या अत्यंत महत्त्वाच्या कामासाठी पोहोचायचे आहे. मला फक्त अर्ध्या तासाच्या आत प्रत्येक जण आपल्या जागेवर बसलेला पाहिजे! जो वेळेवर येणार नाही, त्याची गाडी सुटेल!' मित्रांनो, तो आवाज ऐकून तिथल्या वकिलांची आणि बड्या नेत्यांची अशी काही पळापळ झाली की विचारू नका! रावबहादूर चिंतामणराव वैद्य यांच्यासारखे अतिशय प्रतिष्ठित आणि मोठे नेते सुद्धा हातातले जेवणाचे डबे आणि कपडे घेऊन भीतीने धावत पळत गाडीत येऊन बसले! लोकमान्यांची हीच ती कडक वेळेची शिस्त होती, जिच्या जोरावर त्यांनी स्वतःच्या संपूर्ण आयुष्यात कधीही कोणत्याही कामात उशीर केला नाही. वेळेला महत्त्व देणारा माणूसच जगाचा लीडर बनू शकतो, हाच धडा त्यांनी आपल्या कृतीतून घालून दिला... "

[00:00:00] मित्रानो, विचार करा, कि तुमी आपले जिवलग मित्रान सोबत एका लाम चा प्रवासाला निखाला आहत। रस्त्यात भूक लागले वर तुमी एका होटेल वर गाडी धंबो उता। तीथे गेले वर काही जन आरामात अंगुल करायचे प्लान करतात। काही जन मेन्युकार्ड बगून पंच पक्वान नांची ओर्डर देतात। तर काही जन तासन तास मोबाईल स्क्रोल करत टाइम पास करतात। अशा वेली जर गाडी चा लीडर लशकरी शिस्ती चासेल तरतो नक्की चोरडेल, भरोबर न?

[00:00:28] लोकमानने टिरकांचा असाचे कडक अनि शिस्तप्रिया आउतार तैंचा सहकार्या ना एका प्रवासा दर्मयान पहेला मिलाला होता। ही गोश्टा है जेमान लोकमानने टिरक अनि तैंचे सहकारी रेलवे ने अमरुद सर कॉंग्रेस चा आईतिहासिक अधिवेशना साथी निखाले होते। तैंचा प्रवासा साथी एक विशेश ट्रेन बुक करने ताली होती। प्रवास खुप लामचा होता, आणि गाडी अने एक लाहान मोठया स्टेशन वर थामबत पुढेजात होती।

[00:00:56] उन्हालाईचे दिवस असल्याने प्रवासांचे हाल होतोते। गाडी धावत-धावत शेवती गंगापूर नावाचा एका मोठया स्टेशन वर पोहुचली। तिथे गाडी जेवन आनी अंगोली सठी काही काल थामनार होती। स्टेशन वर गाडी थामताज, गाडी तिल सर्व मोठे वकील, श्रीमंत व्यापाडी आनी नेते हाउसे ने खाली उतरले। कोणी अंगोली सठी पानेचा ननाकडे पडू लागले, तर कोणी आरामा जेवनाची ताटम आगाउन सवी ने खाद बसले।

[00:01:24] त्यानना वाटले कि गाडी तर आपली चाहे, तीक उठे पडू नियाणार नही। पन लोकमानने टरकांचे लक्ष वेडे कडे होते। त्यानना देशाचा कामात एक सेकंदाचा ही उशिर झालेला अजी बात सहन होत नसे। जेवा तैननी पाहिले कि तैंचे सहकाडी अगदी आरामात वेडवाया घलवताहेत, तेवा त्या सीहाचा पारा चडला। केलकाननी गाडी चा दारात उबे रहून स्टेशन दुमदुमुन सोडनारा एक कडक आणी लशकरी हुकुम सोडला।

[00:01:53] ते अत्यांत गंभीर आवाजात गरजले, कोनी ही अंगोली चा आणी भारी जेवनाचा नादाला लागून वेडवाया घलू नका। आपलेला देशाचा अत्यांत महत्वाचा कामा सथी पोचाईचे आहे। मला फक्त आरध्यात आसाचा आत प्रत्येक जर्ण आपले जागेवर बसलेला पाहीजे। जो वेडेवर येनार नाही, तैची गाडी सुटेल।

[00:02:16] मित्रानों, तो आवाज आइकोन तीथले वकिलांची आणी बड़या नेत्यांची अशीक ही पड़ापड जहली की विचारू नका। राव बहादूर चिंतामन राव वैद्य, यांचा सर्खे आतिशै प्रतिष्ठित आणी मोठे नेते सुधा हातातले जेवनाचे डबे आणी कपडे घ्योन भीतीने धावत पड़त गाडी तियोन बसले।

[00:02:35] लोकमान्यांची हीच ती कडक वेडेची शिस्त होती, जीचा जोरावर त्यानी स्वताहचा संपूर्ण आयुशाद कधी ही कोन त्याही कामात उशीर केला नहीं। वेडेला महत्व देनारा मानुसच जगाचा लेडर वनुशकतो। हाज धड़ा त्यानी आपल्या कुरुती तुन घालून दिला।