नामस्मरण कसे करावे ? | ज्ञानेश्वर माऊली हरिपाठात काय सांगतात ? | अभिवाचन | Granthpremi मराठी

[00:00:00] नमस्कार, गरथप्रेमी चा अभिवाचना चा भागात तुम्हा सग्यान्च मनापासुन्च वागत आज हरीपाठ आणि तोही गोष्टी रूपात लिलेला है अनिल मपड़नवीस यान्दी या पुस्तकाचा नाव आहे गोष्टी रूप हरीपाठ आणि या पुस्तकात लेच दोन भाग मी तुम्हाला आज वाचुन दाखवणार आहे एक जो भाग आहे तो नविन आवरुत्तित आहे जोने आवरुत्तित नाई है मड़ूं या भागाद मुद्धामंतो भाग मी वाचुन दाखवणारे

[00:00:30] शुरू करुयात अभंग सत्ता विसाववा उत्तरार्ध निजवरुत्ती काडी सर्वमाया तोडी एक व्यापारी तिवस भर व्यापार करुन रातरी मौज मस्ती करीत से कोणी त्याला सांगीतले की परोपकार करावा, की मा दिवसा तिल काही वेल हरिस्मरण करावे तर त्याला ही गोष्ट पटत नसे

[00:01:16] आईउश शभर हरी नामात वेल फुकट कशला घालवाईचा आईउश भर आपन चैन करू आणी मरनाचा आधी अर्धा तास हरी स्मरन करून मुक्त होँ कालाचा गती प्रमाने पुढे हा व्यापारी व्रुद्ध होँन गंभी राजारी जाला मृत्यूचा वेली यमदू ताले वत याला मनाले तुझी या जगतातिल वेल संपली आहे तुँ आमचा वरोबर चल

[00:01:41] व्यापारी मनाला मी दहा मिंटात माझा संपत्ती चे बाईका पोरात वाटप करतो आणी अर्धा तास हरी स्मरन करतो त्या नंतर मी तुमचा वरोबर याईला तयारा हे यमदूत मनाले आमी तुला वेल देव शकत नाही त्यावर व्यापारी मनाला माझी अर्धी संपत्ती तुम्ही ग्या परन्तु माला थोड़ा तरी वेल द्या यमदूतानी त्याला नकार दिला

[00:02:07] नंतर व्यापारी मनाला, माजी संपूर्ण संपत्ती तुमी ग्या, अणी नामस मरना साथी केवल दाहा मिंटे द्या, यमधू तान्नी त्याच्या विनंती कडे दूर लक्ष करून, त्याला मृत्ति उलोकात्ते घ्योंगेले। तसेच, भोगा साथी केलेला पापा मुले, पुढिल जन्मी तो नीच योनीला प्राप्त जाला। श्री द्यांदेव मन्तात, इंद्रिया द्वारे मेलनारे विविध भोग भोगन्याची मानसाची वृत्ति अस्ते।

[00:02:37] ही आसकती कमिकेला शिवे हरीपाठ होनार नाही, अणि मानवाला जीवनात सहज समाधीचे सूख भोगता यनार नाही। खालिल अभंगात हाच भाव प्रकट जाला है। निजवृत्ति काडी सर्व माया तोडी, इंद्रिया सवडी लपो नको। तिर्थ व्रती भाव धरीरे करुणा, शांती दया पाहुणा हरी करी।

[00:03:05] ज्ञान देवा प्रमाण निवृत्ति देवी ज्ञान, समाधी संजीवन हरी पाठ। निजवृत्ति शब्दाचा अर्थ स्वताहाचा देहाचा इंद्रियानना त्रुप्त करनार्या भोग वृत्ति। या वृत्ति मुले सामान्य जीवन नवे तर ज्ञानी पंडित देखिल संचाराचा या मोह मायेद गुर्फट लेले असतात। शास्त्रा से सांगते कि मनाचा अक्रावृत्ति आहेत।

[00:03:32] पाच करमेंद्रिय, पाच ज्ञानेंद्रिय और अहंकारमेलों अक्रावृत्ति होतात। पुडे या अकरावृत्ती और मानवी संसकार, स्वभाव, विशय, कर्म, वकाल यांचा सैयोगाने हजारो वृत्ती निर्माण होतात। या असंख्य वृत्ती, शब्द, स्पर्ष, गंध, रस, रूप या विशयांचा रूपाने इंद्रिय सूख मिलोतात।

[00:03:59] इंद्रिय जनित सूख अनित्य असल्या मुले एका सुखा कडून, दूसर्या सुखा कडे मानवी मनाची धाव सतत चालू अस्ते। मनुन न्यांदेव मंटात निजवृत्ती काडी। पहिल्या चरणात माया हशब्दा आला है। माया शब्दाचा एक अर्थ आसक्ती होतो। ही आसक्ती देह, कुटुंबिय, धनसंपदा, मित्र, इत्यादी संबंधिता है।

[00:04:26] आच्चा कायात सर्वात मोठी आसक्ती धनसंपदेची अस्ते। असंख्य भोगांचा पूर्ती साथी धनसंपदा हवी, मनुन या कली युगात, स्त्री, पुरूष, जीवनातील जास्तवेल पैसा कमावन्या साथी खर्चा करतात। पैसा हे साधना है, साध्य नाही। याचा बहुतांच लोकानना लेखाचा सुर्वाती चा कथेतिल व्यापार्या प्रमाणे विसर पडलास्तो।

[00:04:56] सर्व संपत्ती शेवटी इथेच पृत्वितलावर सोडुन द्यावी लागते। यावर कटू भाष्य करतानना कवी मंतो। ना कफन में जेभ है, ना कब्र में अलमारी और मौत के फरिष्टे रिश्वत भी नहीं लेते। समाजा देखादी व्यक्ति वईध और वईध मारगाने संपत्ती जमोते। तेमा या व्यक्तिने बरीच माया मंजे धन संपत्ती जमोली असे मंतत।

[00:05:25] या ही मायेचा त्याग परमार्था थवा। जगातिल सर्व व्यवार मायेवर मंजेच आसकती व धन संपते वरत चालतात। पौन त्या माकचे खरे कारण मानवाला आपल्या विविद इंद्रियांची त्रुपती करावायाची अस्ते। एका अभंगात संत एकनात मंटात। जिम्भा रसा कडे ओडी त्रुपती प्रशन लागी तोडी।

[00:05:54] शिश्रांची रती सुखाची गोडी ते चर्फडी रमावया। सर्वसंतांचे हेच सांगने आहे की इंद्रिय नियमन केल्या शिवाई कोणते ही आध्यात्मीक साधन फलदाई होत नाहे। हेच द्यांदेव पहिल्या चरणाच सांगताहेच। इंद्रिया सवडी लपो नको। मानवाला प्रश्ण पडतो इंद्रिये बल्वान आहे, याचे नियमन कसे करावे।

[00:06:21] श्री द्यांदेव सांगतात या साठी अनेक तिर्थय आत्रा करावयात। तसेच काहि व्रतांचे आचरण करावे। मात्र या तिर्थय आत्रेचा किम व्रतपालनांचा उद्देश सांसारी कामांची पूर्टि नसावा। तिर्थय आत्रेथ साधुनचा सहवा सलापतो आणि त्यांचा सचंगाने भगवनता विशय प्रेम निर्मान होते।

[00:06:47] तीर्थे दोन प्रकार्ची आहेत। भूमी वरेल तीर्थस्ताने जशी प्रयाग, पुष्कर, इत्यादी। दूसरी तीर्थे आहेत। मानस तीर्थे। महाभार्तात भिश्मानी मानस तीर्थाचे महात्म्य सांगितले आहे।

[00:07:03] सत्य, इंद्रिय निग्रह, भूतदया, डान, ब्रह्मचर्य, तप ही मानस तीर्थे आहेत। या मानस तीर्थाचे आचरणाने मनाची शुद्धी होते। इतर सर्ववरतापेक्षा एका दशी हे व्रत, वारकरी लोकात आणी समाजात लोकप्रिया है। इश्वराला पाहुणा मणुन्यावे या साथी साधकाने शांती, दया, करुणा या गुणांचा अंगिकार केला पाहीजे।

[00:07:32] साधकाने शांती, दया, करुणा या गुणांचा अंगिकार करडे तेम्हाच शक्य होईल जेम्हा काम, क्रोध, मद, मत्सर, लोभ व अहंकार या शड्रीपूनचा साधक त्याग करील।

[00:07:47] घर सुगंधियोना साथी घरातल्या दुर्गंधीचे साम्राज्य हटने अवश्य कस्ते, विहरीचे पाणी स्वच्छ शुद्ध हवेसेल तर विहरीटिल गाल उपस्णे अवश्य कस्ते, तेम्हा शड्रीपूनचा त्या करुण, शांती, दया, करुणा गुणांचा अंग

[00:08:16] उपदेशा प्रमाणे वाच्चाल करावी, मानवाने इश्वराला जीवनात केंद्र बिंदु समझावे, संत गोरोबा मंटात, तुझे रूप चित्ती राहो, मुखी तुझे नाम, देह प्रपंचाचा अदास, सुखे करो काम, शेवच्चा चर्णात, न्यानदेव मंट

[00:08:45] हरीपाठ रचदेचे सूत्र वफ़ सांगितले आहे, निवृत्ति नाथाननी ज्यानदेवानना नामसाधने चे तत्वध्यान आणी उपासना सांगितले, गुरु उपदेशानुसार ज्यानदेवाननी स्वताहा साधना करून अनुभाव गेतला आणी या आद्यात्म वि

[00:09:44] गोडी लागते। सन आणी जीवन अशि होते।

[00:10:15] साधनेने संजीव समाधी लापते। असे द्नान्देव सांतात। हाच अनुभव इतर संतांचा है। संत चोखा मिला सांतात। अखंड समाधी होँ नठेले मन गेले देह भान विसरोनी। चालता बोलता न मोडे समाधी मूल आंतर शुद्धी कारण है।

[00:10:40] चोखा मिले ऐसा समाधी सोहला, जाने तो विरणा लाखा माजी। समाधी संजीवन प्राप्त जाली की उच्फूर्त अखंड आनंदाची प्राप्ती साधका सोते। सर्वजनांची वाट साल संजीवन समाधी कडे भावी अशी मावलीन चा चरणी मी विनम्र प्राथना करतो। हरी ओम।

[00:11:03] जी जुनी आवरुत्ति आहे, त्यात हाँ शेवट्चा भागे। पन नवीन आवरुत्तित आपन अजुने क्याचाद भाग एक चैप्तर आड के लेला हे, तो आहे नामस्मरं चांगले कसे होईल। करणा पन या भागात पाहिला कि व्यापाराने नामस्मरं टायला आणी शेवट्टी तेची काय दशा जाली। तर नामस्मरं चांगले कसे होईल।

[00:11:25] हरी पाठात नामाचे महत्व सांगित लेले वाचकानना पटते। परंतु नाम एका ग्रतेने होत नाही, ही असंख्यलोकांची अडचन अस्ते। दैनन्दिन जीवनात सांसारी जणानने नामसाधना कशी करावी या बाबत ठोड़क्यात विवेचन केले आहे। जा साधकाननी सदगुरू कडुन नामसाध्ने ची दिक्षा गेतली आहे, त्याननी सदगुरू प्रणित उपदेशा अनुसार नामसाधना करावी।

[00:11:54] परंतु अनेक लोकानना सद्गुरु कडुन अनुग्रह मिलाला नाही। या सबबी खाली त्याननी नाम साधना करू नए, है योग्य नाही। दैनन दिन जीवनात शारिरीक कारिय करतानना आपल्या इस्ट मनजेच आवर्द्या देवतेचे नाम घ्यावे।

[00:12:35] अड़्थला येव नए, घरात इतरानना त्रास होनार नसेल तर वाचिक नाम प्रेमा ने घ्यावे। बौद्धिक कारिय करतानना मानवातिल करबेंद्रियान बरोबर मन और बुद्धिचा ही उपएयोक करावा लागतो। उदारनार्त हिशो बातिल आकडे मोडीची किचकट कामे किमा कंप्यूटर वरील प्रोजेक्ट वर्ग शल्य चिकिच्छा इत्यादी।

[00:13:01] या प्रमाने सर्व कारिय करतानना नाम घेने अउगड जाते। तेमा असे कारिय सुरू करने पूर्वी इस्ट देवाचे नाम घ्यावे और बौद्धिक कारिय संपल्यावर देवाचे नाम घ्यावे। परण्तू सर्वात मह Georत्वाचे मंजे, नाम शानतपणे बसुन ग्यावे. जा वली आपलाला मोखला व 무엇 अस तो ?

[00:13:26] तया वली नाम शानतपणे बसुन, आर्धा, ते दोन तास आपलाला जसे जमेल तसे ग्यावे. या पद्धतीने घेतले नाम अंतह करणात हलू-हलू जिरपतें। ट्याने अंतह करण शुद्ध होन्या स्मदत होतें। नाम साधनेत मना तेनार्या विचारांचा सर्वात मोठात्रा साधकान्ना होतास्तो। एकाग्रतेंने नाम घेने सुलब भावे या साथी काही पद्धतीनचे विवरण खालीकेले आहे।

[00:13:55] अर्थात या साथी प्रयत्न, निरंतर्ता, उच्साह, अवशक अस्तो। वाचिक नाम मन्जे घरातिल देवघरा समोर कीमा जिते शान्त व पवित्र असेल अशास्थानी नाम घ्यावे। जमीनी वर आसना वर मांडि घालून पाठ मांड डोके सरल रेशेत राहील अशारितीने बसावे।

[00:14:18] बयसकर व्यक्तिनना खाली मांडि घालून बसने शक्या नस्ते, ताननी खुर्ची वर ताठ बसुन नाम घ्यावे। पाया खाली पातल उशी किमा आसन घ्यावे मन्जे जमीनी चा स्पर्श होनार नाई। बयकरीने नाम घ्याटानना अती शय हलू आवाजात व संथलयीद घ्यावे। नामाचे उच्चारण एवडे हलु असेल कि केवल आपलाच कानादवारे त्याचे श्रवन होई।

[00:14:46] नाम हलुवार घेतल्याने आपल्याला स्वताहाचाच कानादवारे श्रवन करने आस अवधान द्यावे लागते. त्या मुले मनात विचार येत नाही कि मां कमी येतात. नाम अतिशय संथ लईत घेतल्याने दोन नामांचा मधे अंतर पड़ते. त्या दर्म्यान आपन पर्मात म्याशी एकरू पाहोत अशी भावना करावी.

[00:15:09] दूसरा प्रकार. श्वासा वर नाम घेणे. या द्वारे सुधा एकागरता साधली जाते. श्वासगेतानना श्री राम जयराम मनावे वह श्वासगेतानना हलुवार पने जय-जयराम मनावे. किमा ओम श्वासगेतांना मनावे आणी श्वास सोडतस्तांना नमश्शिवाय मनावे या प्रमाणे कोंट्या ही मंत्राचा जब करावा

[00:15:34] 20-25 वेला श्वासान वर जब करतांना छाती वर दड़पन आले असे वाटले तर नैसर्गिक पने श्वासगेऊन पुडिल पाच दहावेला नाम घ्यावे त्यावेली मी परमात्म्याशी एकरू पाहे असा मनोमन भाव ठेवावा या प्रमाणे ठरावी काल नामस्मरण करावे अध्या चक्राच ब्रू मद्याच जागी लक्षथेऊन नामघेणे

[00:16:01] नामघेणा पुर्वी मी परमात्म्याशी एकरू पाहे ही भावना ठेवावी त्यानन तर नामघेताना मना द्वारे अपले लक्ष ब्रू मद्या कडे मंजे कुंकु कपलावर लावतात त्याचा आतिल भागात आध्या चक्रावर ठेउन नाम शान्त पणे घ्यावे आभ्यासा द्वारे हलू-हलू नामात एकाग्रता साध्य होते

[00:16:26] अर्ध्या एक तासानंतर हे पवित्र नाम आपल्या पेशी पेशीत रक्ताच्या प्रत्तेक थेमबाद भीनल्या है असा भाव ठेवावा सउथा प्रकार माले वर जब करने काही साधक माले वर नाम जब करतात मनात नामा शिवाय इतर विचार यहुँ नये मनु आध्या चक्रावर लक्षा ठेवन नाम ग्यावे

[00:16:51] डोले उग्डे ठेवले तर सर्वत्र लक्ष लागुण चित्त विचलित होते मनु डोले बंद करून नाम ग्यावे एक माल जाल्यावर आपन परमात्म्याशी एकरूपाहोत हा भाव मनी बालगावा नंतर दुसरी माल जपावी कोंट्याही पद्धतीने नामजब केला तर मन एका ग्रहोन नाम घेतल्याचा आनंदम वेतो आणि जीवनात शांतीचा अनुभवेतो

[00:17:18] साधकावर इश्वराची कृपा होते नामजब हा भगती योगाहे नामजब करताना मी परमेश्वराशी एकरूपाहे असा भाव ठेवन्या साथी मावलिननी नानेश्वरीत सांगितल्याहे जैसे कनकेसी कांकणे असी जे अनन्य पणे तो भगती योगे येने मजसी तैसा उदकी कलोलू कापुरी परिमलू

[00:17:45] रतनी उजालू अनन्यू जैसा किम्ब हुना तंतु सी पटू काम्रुति केसी घटू तैसा तो एकवटू मजसी माजा जा प्रमाने सुवर्ण आन्यांचे कंकन अभेद आहे तसा भगती योगाने भगत माजाशी अईक्य पावतो पान्यावर येनारी लाट काप्राचा ठिकानी असलेला सुगंध

[00:18:12] वर रतनाचा ठिकानी असलेले तेज भिन्न नाही जसा तंतुशी वस्त्र किमा मातीचे जसे घट यान्चे अईक्य आसते तसा तो माजा परमभगत अईक्य पावतो या प्रमाने भगताचे जीवन धन्य होते प्रापणची कलोकाना नाम जपाचा मारग दाखविनार्या संत श्रेष्ठ द्यानेश्वर मावलिनचा जै जैकार सो शुभम भवतो

[00:18:42] गोष्टी रूप हरी पाट हे पुस्तक जर तुम्हला घ्याएचा से खाली लिंक दिलेलीा है त्यावर कलिक करून तुम्हे पुस्तक ज्योचकता या तल्या गोष्टी तुम्ही तुम्हे मूला ना देखिल सांगोचकता आणि त्या गोष्टیںalles चा रूपा आत अपनमें टैन्ना हरी पाथा की ओलक करून देऊ सकता असहे खुब छान, साध्ध, सोप्या भाशेतल पुस्तक, करी नक्की संग्रही असाव, भेटुया, पुर्चा भागात लव करत्ष