दमाजीचा दगा आणि अंधारी कोठडीतील पोलाद

मागच्या भागात आपण पाहिले की बाळाजी विश्वनाथ यांनी आपल्या बुद्धीच्या आणि संवादाच्या जोरावर कान्होजी आंग्रे यांच्यासारख्या बलाढ्य शत्रूला स्वराज्याचा मित्र बनवले आणि पेशवेपदाला एक अत्यंत मोठी आणि पॉवरफुल ओळख मिळवून दिली! पण मित्रांनो, स्वराज्याच्या या प्रवासात अजूनही अनेक काटे आणि भयंकर बंडखोर उरले होते. इसवी सन सतराशे सोळा सालातील ही एक काळजाचा थरकाप उडवणारी आणि डेंजरस घटना आहे. सुपे परगण्यातील हिंगणगाव नावाच्या ठिकाणी दमाजी थोरात नावाचा एक अत्यंत क्रूर, निर्दयी आणि कुणालाही न जुमानणारा सरदार धुमाकूळ घालत होता. हा माणूस रयतेचा भयंकर छळ करत होता आणि शाहू महाराजांच्या आदेशालाही त्याने केराची टोपली दाखवली होती. त्याची ही मुजोरी आणि मस्ती उतरवण्यासाठी खुद्द पेशवे बाळाजी विश्वनाथ आणि त्यांचा सोळा वर्षांचा सळसळत्या रक्ताचा तरुण मुलगा बाजीराव, हे स्वतः फौज घेऊन हिंगणगावला गेले. दमाजीला वाटले की आता आपला निभाव लागणार नाही, म्हणून त्याने एक अत्यंत नीच आणि भयंकर प्लॅन आखला. त्याने बाळाजींसोबत वाटाघाटी करण्याचे नाटक केले. एवढेच नाही, तर त्याने या बाप-लेकांना जेवणाचे आमंत्रण दिले आणि अत्यंत पवित्र मानली जाणारी बेल-भंडाराची शपथ घेतली! त्याने देवाची शपथ घेतली की तो बाळाजी आणि तरुण बाजीरावाला कोणताही धोका पोहोचवणार नाही. पण राजकारणात आणि युद्धात गद्दारांवर कधीच विश्वास ठेवायचा नसतो. या विश्वासघातकी माणसाने जेवणाच्या पंगतीवरच दगाफटका केला आणि बाळाजींसह तरुण बाजीरावाला अत्यंत क्रूरपणे कैद केले! या बाप-लेकांना एका अत्यंत अंधाऱ्या, दमट आणि भयानक कोठडीत डांबून ठेवण्यात आले. तिथे त्यांना खायला काय मिळायचे? तर फक्त सुके पोहे, कुुरमुरे आणि कच्चा गूळ! विचार करा, भविष्यात संपूर्ण हिंदुस्थानावर राज्य करणारा हा तरुण योद्धा एका अंधाऱ्या कोठडीत साक्षात मृत्यूच्या छायेत खितपत पडला होता. त्याला स्वतःच्या डोळ्यांसमोर आपल्या वडिलांचा अपमान आणि छळ पाहावा लागत होता. पण या जीवघेण्या टेन्शनने बाजीरावाला आतून तोडले नाही, तर त्याला एका धगधगत्या ज्वालामुखीमध्ये रूपांतरित केले! या भयंकर तुरुंगवासाने त्याचे शरीर आणि मन दोन्ही पोलादासारखे टणक बनवले. पुढे अनेक महिन्यांच्या या भयंकर छळानंतर, शाहू महाराज आणि इतर सरदारांनी खंडणी भरून त्यांची कशीबशी सुटका केली. हा प्रसंग आपल्याला आजच्या काळातही एक अत्यंत मोलाची शिकवण देतो. आयुष्यात जेव्हा तुम्हाला सर्वात मोठा धोका मिळतो, जेव्हा जवळचीच किंवा विश्वासाची माणसे तुमचा विश्वासघात करतात आणि तुम्हाला अंधारात ढकलतात, तेव्हा खचून जाऊन रडत बसू नका. त्या वेदनेचे रूपांतर तुमच्या सर्वात मोठ्या ताकदीत आणि आक्रमक ॲटिट्यूड मध्ये करा. आगीत तावून सुलाखून निघाल्याशिवाय सोन्याला खरी चमक येत नाही. संकटे तुम्हाला संपवण्यासाठी नाही, तर तुम्हाला आणखी मजबूत आणि सुपर-कूल बनवण्यासाठीच येत असतात... Learn more about your ad choices. Visit megaphone.fm/adchoices