जेव्हा 'फादर ऑफ सेडिशन' ने इंग्रजांनाच कोर्टात खेचलं!

कल्पना करा, जगातल्या सर्वात मोठ्या आणि शक्तिशाली देशाच्या एका प्रसिद्ध वर्तमानपत्राने जर तुमच्यावर अत्यंत घाणेरडे आरोप केले, तुम्हाला 'दहशतवाद्यांचा बाप' म्हटलं, तर तुम्ही काय कराल? साहजिकच, तुम्ही घाबरून जाल किंवा घरात लपून बसाल. पण लोकमान्य टिळक हे कोणत्या मातीचे बनले होते, याची ही एक अत्यंत भन्नाट आणि अंगावर काटा आणणारी गोष्ट आहे! त्या काळात लंडनच्या 'द टाइम्स' या जगप्रसिद्ध वर्तमानपत्राचा एक अतिशय उद्धट आणि माजोरडा पत्रकार होता, ज्याचं नाव होतं व्हॅलेंटाईन चिरोल. या माणसाने एक पुस्तक लिहिलं आणि त्यात त्याने लोकमान्य टिळकांवर अत्यंत खालच्या पातळीवर जाऊन टीका केली. त्याने टिळकांना चक्क 'फादर ऑफ इंडियन अनरेस्ट' म्हणजे 'भारतीय असंतोषाचा आणि राजद्रोहाचा जनक' अशी उपाधी दिली. त्याला वाटलं होतं की हा भारतीय माणूस पुण्यात बसून काय करणार आहे! जास्तीत जास्त आपल्या केसरी पेपरमधून एक लेख लिहून निषेध नोंदवेल. पण मित्रांनो, टिळकांचा स्वॅगच काही वेगळा होता! त्यांनी नुसता निषेध नोंदवला नाही, तर त्यांनी थेट आपला गाशा गुंडाळला आणि बोटीत बसून ते साक्षात लंडनला, म्हणजे ब्रिटिशांच्या राजधानीत धडकले! तिथे जाऊन त्यांनी इंग्रज वकील नेमले आणि त्या माजोरड्या व्हॅलेंटाईन चिरोलला थेट लंडनच्या हायकोर्टातच खेचलं! विचार करा, केवढी मोठी डेअरिंग होती ही! ज्या ब्रिटिशांचं संपूर्ण जगावर राज्य होतं, त्यांच्याच देशात जाऊन, त्यांच्याच माणसावर खटला दाखल करण्याची हिंमत एका भारतीय नेत्याने दाखवली होती. जरी तो खटला इंग्रज न्यायाधीशांच्या पक्षपातीपणामुळे टिळक हरले असले, तरी त्यांनी संपूर्ण जगाला एक भयंकर मोठा मेसेज दिला होता. त्यांनी दाखवून दिलं होतं की, भारतीय लोक आता अन्याय सहन करणार नाहीत. जर तुम्ही आमच्या स्वाभिमानावर हात टाकलात, तर आम्ही थेट तुमच्या घरात घुसून तुमच्याच कायद्याने तुम्हाला चॅलेंज करू शकतो! एका धोतर आणि पगडी घातलेल्या माणसाने संपूर्ण ब्रिटिश साम्राज्याला कोर्टाच्या पिंजऱ्यात उभं करून जी धडकी भरवली होती, ती खऱ्या अर्थाने एक ऐतिहासिक आणि 'ब्लॉकबस्टर' घटना होती...