दोन 'बाळगोपाळ' आणि अख्खं पुणे!

जेव्हा एखादा माणूस जेलमधून सुटतो, तेव्हा समाज त्याच्याकडे गुन्हेगार म्हणून बघतो, बरोबर? लोक त्याच्यापासून लांब पळतात. पण जेव्हा टिळक जेलमधून बाहेर आले, तेव्हा काय झालं असेल? १८८२ सालची गोष्ट. टिळक आणि आगरकर या दोन तरुणांना १०१ दिवसांची शिक्षा झाली होती. तेव्हा त्यांचे वय काय असेल? जेमतेम पंचवीस-सव्वीस! जेव्हा ते डोंगरीच्या तुरुंगातून सुटून पुण्यात आले, तेव्हा जे दृश्य होतं, ते बघून ब्रिटीश सरकारचे डोळे पांढरे झाले. हजारो लोक रस्त्यावर जमले होते. कोणी त्यांना गुन्हेगार समजत नव्हतं. लोक प्रेमाने त्यांना 'बाळगोपाळ' म्हणत होते. त्या दिवशी पुण्यात जणू काही दिवाळी साजरी झाली! लोकांनी त्यांची मिरवणूक काढली, फुलांचा वर्षाव केला. विचार करा, वयाच्या अवघ्या पंचविसाव्या वर्षी या माणसाने लोकांच्या मनावर असं राज्य करायला सुरुवात केली होती की जेलची शिक्षा सुद्धा त्यांना 'मेडल' सारखी वाटत होती. लोकांना माहित होतं की यांनी ही शिक्षा स्वतःच्या स्वार्थासाठी नाही, तर आपल्या देशासाठी भोगली आहे. यावरून एकच शिकायचं—तुम्ही काय करता यापेक्षा तुम्ही 'कोणासाठी' करता हे महत्त्वाचं आहे. स्वतःसाठी जगणारे खूप असतात, पण जे दुसऱ्यांसाठी आणि देशासाठी त्रास सहन करतात, त्यांनाच दुनिया डोक्यावर घेते. आणि म्हणूनच टिळक हे फक्त पुण्याचे नाही, तर भारताचे पहिले 'सुपरस्टार' होते...